Sposoby polskich miast na walkę ze smogiem

Niezależnie od wielkości, polskie miasta szukają sposobów umożliwiających walkę ze smogiem. Bardzo istotną sprawą jest efektywność energetyczna budynków, a także źródła ciepła, gdyż to ogrzewanie budynków jest głównym źródłem smogu w Polsce.

smoke-3178047_1920fot. pixabay.com

Z opublikowanej przez  NFZ analizy wynika, że w styczniu 2017 r., gdy miał miejsce rekordowy poziom smogu, liczba zgonów była aż o 23,5% wyższa niż w analogicznym czasie rok wcześniej. Jest to kolejny dowód na to, że smog to realne zagrożenie dla życia ludzkiego.

Dla samorządów, które mogą wykazać się dobrymi praktykami w zakresie efektywności energetycznej budynków, są nagradzane w konkursie ECO-MIASTO. W 2018 roku laureatami w tej kategorii zostały Kraków i Czeladź,  a wyróżnienia przypadły w udziale Warszawie, Dąbrowie Górniczej i Sztumowi. Organizatorami projektu ECO-MIASTO są Ambasada Francji w Polsce oraz Centrum UNEP/GRID-Warszawa. Projekt jest realizowany we współpracy z Renault Polska, SAUR Polska, Grupą Saint-Gobain, Ceetrus Polska, Dalkią i TIRU, a także Fundacją LafargeHolcim.

Ponad 80% mieszkańców polskich miast jest narażonych na stężenie pyłu PM10 w powietrzu przekraczające dzienne limity. Jest to bardzo duża grupa, jeśli weźmiemy pod uwagę, że w skali europejskiej zagrożenie to dotyczy ok. 19% ludności zamieszkującej w miastach. Problem nasila się w każdym wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego. Ma to związek z faktem, iż do pracy włączane są nieekologiczne piece zasilane paliwami niskiej jakości, a także kominki.

Ogromne znaczenie dla zagadnień związanych ze smogiem ma walka prowadzona na poziomie samorządów.

Miasta wyróżnione w tegorocznej edycji konkursu ECO-MIASTO zwracają uwagę na następujące problemy w walce ze smogiem:

  • koszty modernizacji funkcjonujących instalacji oraz ceny paliw wysokiej jakości
  • koszty modernizacji istniejących nieruchomości (termomodernizacja budynków)
  • edukacja mieszkańców
  • monitoring jakości powietrza
  • kontrola jakości wykorzystywanych paliw

Najważniejszą do pokonania barierą są koszty. Nieekologiczne paliwa, zachęcają ceną, choć często są mniej efektywne. Nie każdy z mieszkańców może sobie pozwolić na wymianę pieca na nowszy. Dlatego jednym z kluczowych elementów walki ze smogiem wydają się być dofinansowania do tego typu inwestycji, a także do zakupu odpowiedniej jakości paliwa. W Krakowie czy Warszawie można uzyskać dotację na zmianę systemu ogrzewania, a także dopłatę do rachunków za ogrzewanie. Podejście takie pozwala na przeciwstawienie się problemowi ubóstwa energetycznego.

Wyższe koszty ciepła można zbilansować, jeśli ogrzanie budynku będzie wymagało mniej energii. Oznacza to, że niezbędnym elementem w walce ze smogiem jest termomodernizacja. W Czeladzi już ponad 90% budynków użyteczności publicznej ma za sobą proces termomodernizacji. Miasto wspiera też alternatywne źródła energii, dlatego np. na dachu urzędu miasta zamontowane zostały panele fotowoltaiczne.

Tak samo ważne jest wspieranie termomodernizacji budynków mieszkalnych ze szczególnym uwzględnieniem domów jednorodzinnych. Standard energetyczny 72% z nich (3,6 mln budynków) jest niski lub bardzo niski. Na dofinansowanie w tym zakresie mogą liczyć m.in. mieszkańcy Krakowa.

Żeby była możliwość włączenia mieszkańców w walkę ze smogiem, muszą oni najpierw dowiedzieć się o wystąpieniu tego problemu oraz regulacjach prawnych (uchwały antysmogowe dla województw), a także o możliwych do uzyskania na ten cel dofinansowań. Działania edukacyjne powinny być prowadzone różnymi. W Sztumie np. przed seansami w lokalnym kinie wyświetlano filmy edukacyjne, a także zamieszczano je w Internecie. prowadzone były również spotkania z mieszkańcami. W Warszawie wśród właścicieli domów jednorodzinnych niepodłączonych do sieci gazowej oraz ciepłowniczej pojawili się ekoedukatorzy, których zadaniem jest informować mieszkańców o zagrożeniach związanych z niską emisją i możliwościach uzyskania dotacji umożliwiającej finansowanie zmiany sposobu ogrzewania budynku na bardziej przyjazny dla środowiska, a przez to i dla mieszkańców.

Powiedzenie „poznaj swojego wroga” sprawdza się doskonale także w przypadku walki ze smogiem. Dlatego tak ważnym jest monitoring jakości powietrza. Wiele polskich miast nie poprzestaje na pomiarach prowadzonych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, lecz inwestuje własne czujniki. W Dąbrowie Górniczej działa dziś system 20 stacji pomiarowych, dzięki którym na Dynamicznej Mapie Jakości Powietrza, można sprawdzić, które miejsca są narażone na złą jakość powietrza, a także stwierdzić, czy aktywność na zewnątrz jest bezpieczna w danym momencie. Monitoring pozwala również na ustalenie źródła zanieczyszczeń powietrza w danej lokalizacji.

Mapę smogową tworzy także Sosnowiec. Wykorzystuje on w tym celu m.in. aparaturę pomiarową umieszczoną na dronie i samochodzie elektrycznym. W Poznaniu czujniki zainstalowano w 160 szkołach, co pozwoli bardziej szczegółowo przyglądnąć się jakości powietrza, którym oddychają dzieci i młodzież.

Czyste powietrze powinno być priorytetem dla wszystkich mieszkańców miasta. Wiele osób mimo prowadzonych działań edukacyjnych oraz możliwości wykorzystania dotacji, decyduje się na spalanie odpadów lub paliw najgorszej, a także wykorzystuje wilgotne drewno kominkowe. Spalanie odpadów w domowych instalacjach grzewczych jest zakazane na terenie całej Polsce już od dawna. Zakaz ten wprowadzony został na mocy uchwał antysmogowych przyjmowanych w poszczególnych województwach. Od początku listopada br. straż miejska może wystawiać mandaty także za wykorzystywanie innych, szkodliwych paliw. Coraz częściej prowadzone są kontrole będące skutkiem interwencji sąsiadów zaniepokojonych, że z komina pobliskiego domu wydobywa się czarny dym.

Strażnicy miejscy w wielu polskich miastach przechodzą specjalne szkolenia, mające przygotować ich do kontroli jakości paliw spalanych w piecach i kominkach. Mogą także wsparcie w postaci specjalistycznego sprzętu. Krakowska straż miejska od niedawna dysponuje samochodem elektrycznym wyposażonym m.in. w monitor pyłu zawieszonego, miernik wilgotności drewna, a także zestawy do poboru próbek popiołu i paliwa. W Warszawie w ramach wsparcia przedstawicieli straży miejskiej jeszcze w tym roku mają pojawić się drony.

 

Źródło: https://swiatoze.pl/5-sposobow-polskich-miast-na-walke-ze-smogiem/

Komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *