Audyt energetyczny walk-through – ścieżka optymalizacji kosztów – Marek Przychodzeń

Audyt energetyczny walk-through – ścieżka optymalizacji kosztów

Marek Przychodzeń

WSTĘP

Potrzeba napisania tego artykułu wyniknęła z praktycznych doświadczeń firmy EIDOS jako organizatora obowiązkowych audytów energetycznych dużych przedsiębiorstw. Aktualnie obowiązująca ustawa z 20 maja 2016 roku o efektywności energetycznej
nałożyła bowiemobowiązek wykonywania okresowego audytu energetycznego we wszystkich dużych przedsiębiorstwach działających na terenie Polski.

Audyt taki musi zawierać szczegółowy przegląd zużycia energii w budynkach lub zespołach budynków, w instalacjach przemysłowych oraz w transporcie, odpowiadających łącznie za co najmniej 90% całkowitego zużycia energii przez przedsiębiorstwo.

Właśnie praktyka przeprowadzania tego typu audytów uświadomiła mi potrzebę oraz wyraźny ekonomiczny sens przeprowadzania tzw. audytów uproszczonych, czasami nazywanymi audytami typu walk-through, robionymi w „biegu”, tzn. w czasie około 2 dni roboczych. Szczególnie zamierzam skupić się tutaj na tzw. audycie papierowym, czyli audycie faktur za zakup i dystrybucję paliwa gazowego oraz energii elektrycznej. Zacznę jednak od początku, czyli od pytania czym jest audyt energetyczny jako taki?

AUDYT ENERGETYCZNY

  1. AUDYT ENERGETYCZNY: jest to „systematyczna kontrola i analiza wykorzystania i zużycia energii przez obiekt, budynek, system lub organizację, mająca na celu identyfikację przepływów energii i potencjał odnośnie do poprawy efektywności energetycznej a także ich raportowanie” wg EN 16247:1:2012

  2. Należy go:

„przeprowadzać na podstawie aktualnych, reprezentatywnych, mierzonych i możliwych do zidentyfikowania danych dotyczących zużycia energii oraz, w przypadku energii elektrycznej, zapotrzebowania na moc”.

Definicja wg art. 37 Ustawy o efektywności energetycznej z 20 maja 2016

Audyt energetyczny w założeniu prowadzić ma do optymalizacji:

  • Optymalizacja to „metoda wyznaczania najlepszego (optymalnego) rozwiązania (poszukiwanie ekstremum funkcji) z punktu widzenia określonego kryterium (wskaźnika) jakości, np. kosztu, wydajności”

  • Optymalizacja wielokryterialna: występuje w wielu różnych dziedzinach: w projektowaniu produktu, finansach, tam, gdzie optymalne decyzje muszą być podjęte w obliczu kompromisów pomiędzy sprzecznymi celami, np. maksymalizacja wydajności przy ograniczeniu zużycia energii

(źródło: Wikipedia)

Przywoływane ustawy i normy opisują audyt kompleksowy, tzw. audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Audyt uproszczony, w przeciwieństwie do audytu w myśl normy EN 16247-1, nie odbywa się poprzez fazy: wizyty wstępnej, spotkań rozpoczynających, zbierania danych i raportowania. Jest on prostszy i polega na wizycie danego audytowanego podmiotu przez osobę, która ma za zadanie zebrać dane dotyczące zużycia energii z ostatniego miesiąca (z faktur), oraz osoby, która podczas krótkiej wizji lokalnej określi stan techniczny audytowanego obiektu. W przypadku podmiotu wielooddziałowego, koncentrujemy się wyłącznie na audycie faktur.

Od dłuższego czasu wykonywaliśmy tego typu audyty faktur, jednak dopiero wraz z falą audytów obowiązkowych przedsiębiorstw zdaliśmy sobie sprawę z wagi tego typu przeglądu, szczególnie w kontekście podmiotów posiadających wiele punktów poboru energii (PPE), czyli tzw. multisite’ów. Zanim jednak dokładnie omówię czym jest audyt uproszczony, krótko naszkicuję rolę audytów energetycznych w szerszym kontekście systemów zarządzania energią.

AUDYT ENERGETYCZNY JAKO ELEMENT CIĄGŁEGO SAMODOSKONALENIA

Moim zadaniem jako doradcy energetycznego jest praca nad ciągłym poszerzaniem świadomości odbiorców energii. Dysponując arsenałem polskich standardów efektywności energetycznej tj. normą EN 16247 oraz ISO 50001 można wyznaczyć horyzont, do którego muszą dążyć polskie firmy, chcące świadomie kształtować swoją gospodarkę energią elektryczną.

Firma najbardziej świadoma energetycznie to firma, która wdraża model ciągłego samodoskonalenia. Poniżej diagram modelu systemu zarządzania energią, proponowany w normie ISO 50001.

W praktyce, firma która stosuje model ciągłego doskonalenia w swojej praktyce gospodarką energią, czyli posiada pewnego rodzaju system zarządzania energią, powinna odpowiedzieć pozytywnie na wszystkie poniższe pytania:

  1. Czy zidentyfikowano aktualne oraz przewidywane zużycie energii?

  2. Czy wprowadzono politykę energetyczną?

  3. Czy określono obszary znaczącego zużycia energii i plany redukcji jej zużycia?

  4. Czy wprowadzono system cyklicznego monitorowania i mierzenia zużycia energii?

  5. Czy przeprowadza się ewaluację postępów wdrażania efektywnych rozwiązań energetycznych?

  6. Czy istnieje ciągły postęp we wdrażanych praktykach i systemie zarządzania energią?

Audyt o którym wspominałem na początku, audyt typu uproszczonego, adresowany jest do przedsiębiorstw i podmiotów, które dopiero tworzą swoją politykę energetyczną a mówiąc szerzej, system zarządzania energią.

Identyfikuje on najbardziej palące problemy, punkty zapalne, czy oczywiste i bezkosztowe optymalizacje, które powinien przeprowadzić audytowany podmiot.

W przypadku wizji lokalnej obiektów, są to obserwacje dotyczące zasadniczych kierunków dalszej optymalizacji, np. w stronę termomodernizacji bądź odnawialnych źródeł energii. Często bowiem spotykam się z przypadkami firm, chcącymi inwestować np. w fotowoltaikę, podczas gdy znacznie korzystniej w sensie okresu zwrotu inwestycji wypada u nich modernizacja oświetlenia czy termomodernizacja.

W przypadku audytu faktur, są to kwestie związane z grupami taryfowymi, mocami zamówionymi oraz energią bierną.

OPTYMALIZACJA W RAMACH AUDYTU TYPU WALK THROUGH

Zasadniczo na audyt uproszczony w sensie jakim używam tu tego pojęcia składa się z:

– analizy rachunków za energię (przekroczenie mocy, energia bierna)

– taryfowej (strefy doby)

– źródeł zakupu (zakupy grupowe, transzowe, inne)

Audyt taki przeprowadza się w oparciu o analizę taryf spółek dystrybucyjnych, ew. czynniki, które mogą zmienić cenę i sposób poboru energii w przyszłości, w oparciu o wiedzę na temat aktualnych trendów rynkowych czy prowadzonych prac legislacyjnych (tak jak obecnie w przypadku prac legislacyjnych nad tzw. rynkiem mocy).

Ku mojemu zaskoczeniubardzo dużo audytowanych dużych pomiotów wynosi wymierne korzyści finansowe już z omawianego tu uproszczonego audytu faktur. Szczególnie dotyczy to podmiotów zarządzających dużą ilością punktów poboru energii. Okazuje się, że postulowany w prezentowanym tu modelu ciągłego doskonalenia cykliczny system monitorowania zużycia ma ogromne znaczenie i szerokie zastosowanie.

Poniżej przedstawiam przykładowy raport dotyczący możliwych do uzyskania oszczędności na najprostszych optymalizacjach grup taryfowych, mocy oraz energii biernej, wykonanych dla kilkudziesięciu audytowanych obiektów należących do jednego przedsiębiorstwa. Jak widać na zamieszczonym raporcie możliwości oszczędzania są znaczne.

Adres PPE

PODJĘTE DZIAŁANIA

MC

ROK

Kraków

Zmiana taryfy

bd

0

Kraków

Zmiana mocy umownej

01.06

258,9

183,7404

Kraków

Zmiana taryfy

22.05

67,82

813,84

Zmiana mocy umownej

bd

396,98

4763,76

Kraków

Zmiana taryfy

19.05

12,402

148,824

Zmiana mocy umownej

bd

172,6

2071,2

Kraków

Zmiana taryfy

19.05

76,768

921,216

Zmiana mocy umownej

bd

431,5

5178

Kraków

brak

0

Kraków

Po uzgodnieniu – zrezygnowano

129

1548

Kraków

brak

0

Kraków

Po uzgodnieniu – zrezygnowano

75

900

Słomniki

Zmiana mocy umownej

01.06

431

5172

Kraków

Zmiana taryfy

09.06

30,3913

364,6956

Remont kondensatorów – montaż pomiary na 3 fazach

31.05

121

1452

Kraków

Zmiana taryfy

09.06

49,9438

599,3256

Wymiana stycznika w kondensatorach

31.05

2029

24348

Kraków

Zmiana taryfy

bd

132,83

1593,96

Kraków

brak

0

Kraków

brak

0

Kraków

Zmiana taryfy

19.05

124,043

1488,516

Zmiana mocy umownej

19.05

431

5172

Kraków

Zmiana taryfy

23.05

86,74

1040,88

Kraków

Zmiana taryfy

01.06

6,71

80,52

Zmiana mocy umownej

01.06

345

4140

Kraków

Zmiana taryfy

19.05

161,64

1939,68

Kraków

Zmiana taryfy

bd

0,0711

0,8532

PODSUMOWANIE:

 PROCENT

KWOTA MC

KWOTA ROK

OSZCZĘDNOŚCI W SUMIE (wszystkie wprowadzone przez EIDOS):

5585,65

63921,01

OSZCZĘDNOŚCI ZAKŁADANE (zgodnie z umową o współpracy)

100%

4813,58

57763

Jakie są najczęstsze spotykane problemy, które ujawniają się przy audycie uproszczonym?

  • Brak jakiejkolwiek archiwizacji faktur za energię elektryczną oraz faktur dystrybucyjnych. Jest to szczególnie palący problem, na jaki napotykają się audytorzy. Faktury często przechowywane są „u księgowej”, nie są skanowane, albo skanowana jest strona faktury nie zawierająca szczegółowych zestawień kosztów stałych i zmiennych. Ważną sprawą jest przechowywanie faktur z okresu letniego i zimowego, kiedy pracują instalacje chłodnicze i grzewcze.

  • Brak powiązania faktur z ważnymi czynnikami, np. pogodowymi, zmianami w produkcji, innymi istotnymi ze względu na pobór energii.

  • Brak systemu reagowania na występujące problemy, np. w przypadku przekroczeń mocy, awarii kondensatorów energii biernej, zmian w taryfie dystrybucyjnej.

  • Niska kompetencja osób odpowiedzialnych za zarządzaniem energią, lub brak czasu bądź zadań przewidzianych w etacie na realizowanie i wdrażanie zaleceń audytowych (warto zadać sobie pytanie o możliwość outsourcowania pewnych procesów).

ZAKOŃCZENIE

Podsumowując, ważna wiadomość dla każdej osoby zarządzającej punktami poboru energii jest taka, że duże pieniądze często leżą w najprostszych optymalizacjach, pod warunkiem, że przedsiębiorstwo cyklicznie audytuje swoje faktury, oraz wdraża wynikające z tych audytów rekomendacje.

Zła wiadomość jest taka, że często wdrożenie optymalizacji mocy i taryf łączy się ze żmudną pracą wysyłania wniosków, aneksów i załączników do operatora systemu dystrybucyjnego, którego na koniec trzeba przypilnować, by wdrożył wnioskowane zmiany. Na rynku istnieją też firmy mogące wykonać taką usługę na zasadzie successfee i czasem warto rozważyć taką formę wdrożenia zmian, szczególnie przy brakach kadrowych.

You must be logged in to post a comment Login

Komentarz